Naar hoofdinhoud
BootVakman
Storing

Geen of zwakke koelwaterstraal

Het 'plasstraaltje' (telltale) laat zien dat de koelwaterpomp water rondpompt. Geen of een zwakke straal is een vroeg waarschuwingssignaal dat je serieus moet nemen om oververhitting te voorkomen.

Buitenboordmotor benzineTwee- en viertakt

Herken je dit?

Veelvoorkomende symptomen bij deze klacht:

  • Plaskraantje geeft geen straal meer
  • Straal is duidelijk dunner of onregelmatig
  • Straal is warm terwijl hij eerder koel was

Mogelijke oorzaken

Van meest naar minst waarschijnlijk. De werkelijke oorzaak hangt af van je specifieke motor en situatie.

Verstopt straalpijpje (telltale)

Waarschijnlijkheid: hoogZelf te checken

Het dunne uitstroomgaatje raakt makkelijk verstopt met zout, kalk of vuil, terwijl de koeling zelf prima werkt. Meestal met een dun draadje vrij te maken.

Verstopte koelwaterinlaat

Waarschijnlijkheid: hoogZelf te checken

Wier of vuil voor de roosters knijpt de aanvoer af. Vaak zichtbaar en zelf te verhelpen.

Versleten impeller

Waarschijnlijkheid: gemiddeldVakman

Als inlaat en pijpje vrij zijn en de straal blijft weg, is de impeller de meest waarschijnlijke oorzaak.

Versleten pomphuis of geknikte koelwaterslang

Waarschijnlijkheid: gemiddeldVakman

Ook met een gave impeller kan de straal wegblijven als het pomphuis is uitgesleten of als de koelwaterslang naar het straalpijpje geknikt, verstopt of losgeraakt is. Dat vraagt om openmaken van de waterpomp of het slangtracé.

Thermostaat of verstopte koelkanalen

Waarschijnlijkheid: laagVakman

Komt er wel een straal maar is hij warm, dan kan een vastzittende thermostaat of dichtgeslibde koelkanalen de doorstroming beperken. De pomp faalt dan niet, maar er stroomt te weinig water door.

Wat je veilig zelf kunt controleren

Maak het straalpijpje vrij

Veilig zelf te doen
  1. 1Steek met draaiende motor voorzichtig een dun (vis)draadje in het plasgaatje.
  2. 2Komt de straal terug, dan was het alleen een verstopping.

Controleer de inlaat

Veilig zelf te doen
  1. 1Motor uit. Bekijk en reinig de koelwaterinlaatroosters op het staartstuk.
  2. 2Test daarna op een spoelmuts of in het water.

Zo bepaal je de richting

Geen of een zwakke koelwaterstraal is een vroeg waarschuwingssignaal. Vaak is het slechts een verstopt straalpijpje, maar de impeller of de waterpomp kan het ook zijn; behandel het altijd serieus en werk de mogelijkheden af.

Mogelijke richtingen

Verstopt straalpijpje (telltale)

Het dunne uitstroomgaatje raakt makkelijk verstopt met zout of kalk, terwijl de koeling zelf werkt.

Zelf: Met draaiende motor een dun draadje in het plasgaatje steken.

Verstopte inlaat

Wier of vuil voor de roosters knijpt de aanvoer af.

Zelf: Inlaatroosters bekijken en vrijmaken.

Versleten impeller

Als pijpje en inlaat vrij zijn en de straal blijft weg, is de impeller de meest waarschijnlijke oorzaak.

Vakman: Impeller en waterpomp openen.

Pomphuis of koelwaterslang

Een uitgesleten pomphuis of een geknikte, losgeraakte slang naar het pijpje geeft ook geen straal.

Vakman: Waterpomp en slangtracé nalopen.

Thermostaat of kanalen

Komt er wel een straal maar is hij warm, dan beperken een vastzittende thermostaat of dichtgeslibde kanalen de doorstroming.

Vakman: Thermostaat en kanalen controleren.

Onderscheidende controles

Elke controle maakt een richting waarschijnlijker of juist minder waarschijnlijk. Zo werk je gericht naar de oorzaak toe in plaats van alles tegelijk aan te pakken.

Komt de straal terug als je het straalpijpje met een dun draadje vrijmaakt?

Veilig zelf
  • Ja, straal komt terug: Dan was het alleen een verstopt straalpijpje.
  • Nee, blijft weg: Blijft de straal weg met een vrij pijpje, dan kijk je naar inlaat, impeller of pomp.

Is de koelwaterinlaat vrij?

Veilig zelf
  • Nee, zat verstopt: Een verstopte inlaat is de directe oorzaak.
  • Ja, vrij: Bij een vrije inlaat en een vrij pijpje wijst het naar de impeller of de pomp.

Is de straal helemaal weg, of zwak en warm?

Veilig zelf
  • Helemaal weg: Een straal die helemaal wegblijft past bij impeller of pomp.
  • Zwak of warm: Een zwakke of warme straal past bij thermostaat of dichtgeslibde kanalen.

Welke richting past bij jouw motor?

Doorloop de diagnose: je beantwoordt een paar van deze controles en wij herwegen live welke oorzaak bij jouw boot, motor en merk het waarschijnlijkst is.

Start de diagnose

Wat je beter niet doet

  • Ga er niet vanuit dat het alleen het pijpje is en blijf niet doorvaren zonder de temperatuur te controleren.
  • Prik niet met scherp of te dik gereedschap in het straalpijpje; je beschadigt het.
  • Laat de motor niet lang draaien terwijl je twijfelt over de koeling.

Verschillen per merk

Dezelfde klacht pakt per motormerk net anders uit. Bekijk de merk-specifieke oorzaken en eerste controles.

Yamaha

Geeft je Yamaha geen of een zwakke plasstraal (de tell-tale), dan is dat een vroeg waarschuwingssignaal. Meestal is het dunne plaskijkgat verstopt met zout of kalk, maar sluit ook de inlaat en de impeller uit voordat je verder vaart.

Yamaha bij deze storing

Mercury

Op een Mercury-buitenboord waarschuwt de plasstraal (tell-tale) voor de koeling; op een MerCruiser is er geen tell-tale en let je op de temperatuur. Een zwakke of afwezige straal neem je serieus.

Mercury bij deze storing

Suzuki

Geeft je Suzuki geen of een zwakke koelwaterstraal, neem dat serieus. Vaak is het dunne straaltjesgat verstopt met zout of kalk, maar de Suzuki waarschuwt bij echte oververhitting ook met een alarm en begrenst dan het toerental.

Suzuki bij deze storing

Honda

Geeft je Honda geen of een zwakke plasstraal (tell-tale), behandel dat serieus. Meestal is het dunne straaltjesgat verstopt met zout of kalk; doorspoelen na zout water voorkomt dat. Sluit ook de inlaat en de impeller uit.

Honda bij deze storing

Evinrude

Geen straal uit het plaskijkgat van je E-TEC betekent: direct stoppen. De motorcomputer waarschuwt vaak ook, maar wacht daar niet op.

Evinrude bij deze storing

Mariner

Geen straal uit het plaskijkgat van je Mariner betekent: stoppen. De impeller of een verstopping is de eerste verdachte, net als bij Mercury.

Mariner bij deze storing

Tohatsu

Geen straal uit het plaskijkgat van je Tohatsu betekent: stoppen. De impeller of een verstopping is de eerste verdachte.

Tohatsu bij deze storing

Wanneer schakel je een vakman in?

Blijft de straal weg terwijl inlaat en pijpje vrij zijn, laat dan de impeller en waterpomp controleren voordat je langere tochten maakt.

Reparatieduur

Straalpijpje of inlaat vrijmaken: enkele minuten. Impeller vervangen als dat de oorzaak is: doorgaans 1 tot 2 uur.

Type specialist

Een buitenboordmotor-monteur voor de waterpomp en impeller.

Veelgestelde vragen

Is geen straal altijd een impellerprobleem?
Nee. Heel vaak is het slechts een verstopt straalpijpje. Maar omdat je het verschil niet aan de temperatuur ziet, behandel je het altijd serieus en controleer je eerst inlaat en pijpje.
Hoe maak ik het straalpijpje veilig vrij?
Steek met draaiende motor voorzichtig een dun stukje ijzerdraad of vislijn in het plasgaatje en beweeg het rustig heen en weer tot de straal terugkomt. Gebruik nooit iets scherps of te diks, daarmee beschadig je het gaatje.
Verstopt pijpje of kapotte impeller, hoe zie ik het verschil?
Maak eerst het straalpijpje en het aanzuigrooster vrij. Komt de straal daarna terug, dan was het een verstopping. Blijft de straal weg terwijl beide vrij zijn, dan is de impeller de meest waarschijnlijke oorzaak, en dat is werk voor een vakman.
Er komt wel een straal, maar hij is warm. Wat betekent dat?
Dan pompt de waterpomp nog wel, maar stroomt er te weinig water door om goed te koelen. Een vastzittende thermostaat, een deels versleten impeller of dichtgeslibde koelkanalen geven dit beeld. Houd de temperatuur in de gaten en laat de koeling nakijken.
Hoe voorkom ik een verstopt straalpijpje?
Spoel de motor na gebruik in zout of brak water door met schoon water. Dat beperkt de zout- en kalkaanslag die het dunne gaatje verstopt.

Lees ook

Bronnen en verantwoording

Gebaseerd op de werking van het telltale-straaltje en de koelwaterpomp. Behandel een zwakke straal altijd serieus.

Deze informatie is algemeen en helpt je richting geven. Ze vervangt geen fysieke inspectie. Twijfel je over de veiligheid, vaar dan niet verder en schakel een vakman in.