Accuproblemen aan boord
Accuklachten hebben grofweg drie smaken: de accu is leeg, hij wordt niet geladen, of hij is op en houdt geen lading meer. Een multimeter en goede polen brengen je een heel eind.
Let op
Herken je dit?
Veelvoorkomende symptomen bij deze klacht:
- Motor start moeizaam of alleen een klik
- Accu is 's ochtends leeg terwijl er niets aanstond
- Instrumenten vallen weg bij verbruik
- Accu laadt niet tijdens het varen
Mogelijke oorzaken
Van meest naar minst waarschijnlijk. De werkelijke oorzaak hangt af van je specifieke motor en situatie.
Accu op leeftijd / sulfatering
Loodaccu's gaan gemiddeld 4 tot 6 jaar mee. Na diep ontladen of lang stilstaan verliezen ze capaciteit en houden ze geen lading meer.
Slechte massa of gecorrodeerde polen
Overgangsweerstand door corrosie of losse klemmen geeft startproblemen en meetfouten. Vaak simpel te verhelpen.
Sluipverbruik
Een vergeten stroomverbruiker, plotter in stand-by of een defect apparaat trekt de accu leeg tijdens stilstand.
Dynamo/laadregelaar laadt niet
Laadt de accu niet tijdens het varen, dan kan de dynamo, laadregelaar of een gebroken snaar de oorzaak zijn.
Laadverdeler of scheidingsrelais (VSR) defect
Boten met een aparte start- en verbruiksaccu laden via een laadverdeler of scheidingsrelais (VSR). Werkt dat niet, dan laadt een van beide accu's niet mee tijdens het varen, terwijl de dynamo het wel doet. Meet of beide banken spanning krijgen.
Walstroomlader defect of verkeerd profiel
Aan de wal houdt een acculader de accu op peil. Een defecte lader, een verkeerd ingesteld laadprofiel of een niet-ingeschakelde lader laat de accu langzaam leeglopen of onvoldoende laden. Controleer of de lader werkt en bij het accutype past.
Wat je veilig zelf kunt controleren
Meet en reinig
Veilig zelf te doen- 1Meet de rustspanning: ~12,7 V vol, ~12,2 V half, onder 12 V te leeg.
- 2Meet tijdens draaien: ~13,8 tot 14,4 V betekent dat er geladen wordt.
- 3Maak de polen schoon en draai ze goed vast.
Spoor sluipverbruik op
Veilig zelf te doen- 1Zet alles uit en meet de stroom tussen minpool en kabel.
- 2Een paar milliampère is normaal; honderden mA wijzen op een verbruiker.
Controleer laadverdeler en lader
Veilig zelf te doen- 1Heb je een start- en een verbruiksaccu, meet dan tijdens draaien of beide banken richting 14 volt gaan; zo niet, dan laadt de laadverdeler of het scheidingsrelais niet mee.
- 2Ligt de boot aan de wal, controleer dan of de acculader aan staat, werkt en op het juiste accutype is ingesteld.
Zo bepaal je de richting
Accuklachten hebben grofweg drie smaken: de accu is leeg, hij wordt niet geladen, of hij houdt geen lading meer. Een multimeter en goede polen brengen je een heel eind; met een paar metingen bepaal je de richting.
Mogelijke richtingen
Accu op leeftijd of sulfatering
Loodaccu's gaan gemiddeld 4 tot 6 jaar mee; na diep ontladen of lang stilstaan houden ze geen lading meer.
Zelf: Rustspanning meten; blijft die laag na laden, dan is de accu op.
Vakman: Accu belast laten testen.
Slechte massa of gecorrodeerde polen
Overgangsweerstand door corrosie of losse klemmen geeft startproblemen en meetfouten.
Zelf: Polen reinigen en vastdraaien, massakabel controleren.
Sluipverbruik
Een vergeten verbruiker of een apparaat in stand-by trekt de accu leeg tijdens stilstand.
Zelf: Alles uit en de ruststroom meten tussen minpool en kabel.
Dynamo of laadregelaar
Laadt de accu niet tijdens het varen, dan kan de dynamo, de regelaar of een gebroken snaar de oorzaak zijn.
Vakman: Laadspanning en dynamo doormeten.
Laadverdeler of scheidingsrelais
Bij een aparte start- en verbruiksaccu laadt een defecte laadverdeler of VSR een van beide banken niet mee.
Vakman: Beide banken tijdens draaien doormeten.
Walstroomlader of laadprofiel
Een defecte acculader of een verkeerd laadprofiel laat de accu onvoldoende laden of langzaam leeglopen.
Zelf: Controleren of de lader werkt en bij het accutype past.
Onderscheidende controles
Elke controle maakt een richting waarschijnlijker of juist minder waarschijnlijk. Zo werk je gericht naar de oorzaak toe in plaats van alles tegelijk aan te pakken.
Wat meet je aan rustspanning (accu in rust, niets aan)?
Veilig zelfMet een multimeter over de polen.
- Boven 12,6 volt (vol): Een volle accu in rust wijst eerder op massa, laden of sluipverbruik dan op de accu zelf.
- 12,0 tot 12,4 (half): Halfvol past bij deels ontladen, sluipverbruik of onvoldoende laden.
- Onder 12 volt (leeg): Een lege accu is op of wordt leeggetrokken.
Stijgt de spanning tijdens draaien richting 14 volt?
Veilig zelf- Ja, gaat richting 14: Laadt de accu bij, dan is de accu zelf de verdachte.
- Nee, blijft rond de accuspanning: Blijft de spanning steken, dan laadt hij niet: dynamo, regelaar, snaar of laadverdeler.
Loopt de accu leeg terwijl er niets aan lijkt te staan?
Veilig zelf- Ja, 's ochtends leeg: Leeglopen in rust wijst op sluipverbruik of een lekkende lader.
Heb je een aparte start- en verbruiksaccu?
Veilig zelf- Ja: Met twee accu's kan een laadverdeler of scheidingsrelais een bank laten hangen.
Ligt de boot aan de wal met een acculader?
Veilig zelf- Ja: Een defecte lader of een verkeerd profiel kan de accu onderladen.
Welke richting past bij jouw motor?
Doorloop de diagnose: je beantwoordt een paar van deze controles en wij herwegen live welke oorzaak bij jouw boot, motor en merk het waarschijnlijkst is.
Start de diagnoseWat je beter niet doet
- Sluit een accu niet verkeerd om aan; let op plus en min en ontkoppel altijd eerst de minpool.
- Laad een bevroren of zichtbaar beschadigde accu niet op.
- Laat een loodaccu niet diep ontladen of leeg de winter in gaan.
Verschillen per merk
Dezelfde klacht pakt per motormerk net anders uit. Bekijk de merk-specifieke oorzaken en eerste controles.
Yamaha
Accuklachten bij een Yamaha zijn vaak simpel: de accu op leeftijd, corrosie op de polen of een sluipverbruik. Laadt de accu tijdens het varen niet, dan kijk je naar de laadspoel en de gelijkrichter of regelaar; een EFI-Yamaha vraagt daarbij een goede, volle accu.
Yamaha bij deze storingMercury
Bij een Mercury hangt de accuklacht af van het type: een buitenboord laadt via een laadspoel en regelaar, terwijl een MerCruiser een dynamo met snaar heeft, net als een auto. Begin bij de accu, de polen en een sluipverbruik.
Mercury bij deze storingSuzuki
Accuklachten bij een Suzuki DF beginnen meestal bij de accu zelf, de polen of een sluipverbruik. Laadt hij tijdens het varen niet bij, dan kijk je naar de laadspoel en de regelaar; de EFI-viertakt vraagt een goede, volle accu.
Suzuki bij deze storingHonda
Accuklachten bij een Honda BF beginnen meestal bij de accu, de polen of een sluipverbruik. Laadt hij tijdens het varen niet bij, dan kijk je naar de laadspoel en de regelaar; kleinere BF-modellen hebben een beperkte laadstroom.
Honda bij deze storingVolvo Penta
Een Volvo Penta diesel vraagt een stevige, gezonde accu: de startmotor en de gloeibougies trekken flink stroom. Bij grotere boten spelen ook een aparte start- en verbruikersaccu en het laadsysteem mee.
Volvo Penta bij deze storingEvinrude
Bij een E-TEC is de accu extra belangrijk: de motorcomputer en de injectie draaien erop. Een zwakke accu geeft eerder start- en loopproblemen dan bij een simpele tweetakt.
Evinrude bij deze storingMariner
Accuproblemen bij een Mariner met elektrische start pak je aan als bij Mercury: accu, polen en laadsysteem.
Mariner bij deze storingTohatsu
Accuproblemen spelen alleen bij de Tohatsu-modellen met elektrische start en een laadspoel. De kleine handgestarte modellen hebben vaak helemaal geen laadsysteem.
Tohatsu bij deze storingYanmar
Een Yanmar diesel vraagt een gezonde accu voor de startmotor en de gloeihulp. In een zeilboot spelen vaak een aparte start- en huishoudaccu en een laadsysteem dat de accu na het varen weer bijlaadt.
Yanmar bij deze storingWanneer schakel je een vakman in?
Laadt de accu niet tijdens het varen en zijn snaar en zekeringen in orde, laat dan het laadsysteem (dynamo, regelaar, bekabeling) doormeten.
Polen reinigen of accu vervangen: 15 tot 30 minuten. Laadsysteem (dynamo, regelaar) doormeten: doorgaans 1 tot 2 uur.
Een boot-elektricien of watersportbedrijf voor het laadsysteem en de bekabeling.
Veelgestelde vragen
Hoelang gaat een bootaccu mee?
Mag ik de accu in de winter aan boord laten?
Ligt het aan de accu of aan het laden?
De startmotor klikt alleen maar. Wat betekent dat?
Kan ik een AGM- of lithiumaccu met mijn oude lader laden?
Waarom heeft een dieselmotor een zwaardere accu nodig?
Bronnen en verantwoording
Gebaseerd op accuspanningen en het laadgedrag van loodzuur, AGM en lithium. Werk voorzichtig rond accu's (gas, kortsluiting).